التقاطى كيش‌هاى ديگر به ويژه كيش مانى مربوط دانست . از سوى ديگر التقاط كيش‌ها و پذيرندگى نفوذهاى بيگانه مىتوانسته يكنواختى عقيدتى را به آسانى به خطر اندازد . درباره اختلاف و تباعد مذهبى در درون كيش مزدك مدرك‌هاى كافى در دست است . نامهاى گونه‌گونى كه به گونه‌اى محلى به فرقه‌هاى نومزدكى و خرمى داده شده شايد بيشتر بازتاب‌كننده اختلاف‌هاى مذهبى بوده‌اند ، هر چند گزارش‌ها هميشه آشكارا اين اختلاف‌ها را روشن نكرده‌اند ، دور نيست كه در دستگاه دينى عاميانه زرتشتى كه بيشتر پيروان مزدك نخست از آن پيروى مىكردند بيش از آن تنوع و اختلاف وجود داشته است كه بتوان آنها را از مأخذهاى انگشت‌شمار موجود دريافت كرد . درست همچنانكه چندى بعد پيروان ابو مسلم خراسانى رئيس تشريفاتى جنبش نو مزدكى از زمينه‌هاى مذهبى متنوع و مختلف سرچشمه گرفته بودند . اين وضعيت ممكن است با اشاره به مورد فرقه مذهبى كمتر شناخته‌شده‌اى كه اصل سرزمين ميان رودى داشت و منسوب به ماندائيان يا صبيان تعميدى « 1 » بود يعنى فرقه كنتائى « 2 » يا شايد به گونه درست‌تر كنثائى « 3 » نشان داده شود . ما از اصل اين فرقه تنها از راه نوشته تئودور بار كنائى « 4 » نسطورى مذهب آگاهى يافته‌ايم كه در سال 792 - 791 به زبان سريانى مىنوشت « 5 » . بنا به نوشته او اين فرقه را بطىّ بنيانگذارى و يا اصلاح كرد ، بطى كه از مردم بابل بود آتش‌پرستى سنتى ايرانى را در ميان كنتائيان رواج داد و خود در زمان پيروز ساسانى 487 - 459 نام ايرانى يزدانى را بر خود نهاد زيرا كه پيروز شاه پيروى از همه كيش‌ها را جز از كيش زرتشتى قدغن كرده بود ، پيش از آن نيز بطى برخى از متن‌ها و مناسك رمزى مانوى را پذيرفته و جرح و تعديل كرده بود . باركنايى پس از آن بنيادهاى عقيده‌هاى عرفانى كنتايى را به تفصيل بيان مىكند .

--> ( 1 ) . Boptist Mandaeans , م . ( 2 ) . Kantaeans , م . ( 3 ) . Kanthaeans , م . ( 4 ) . Theodore Bar Konai , م . ( 5 ) . گزارش باركنايى درباره كنتائيان را نخست ه . پاگنان H . Pognon در Inscriptions Mandaites des Coupes de Khouabir تجزيه و تحليل كرد .